به رحمت خويش و از روى بزرگوارى با ما مدارا كرد ، و براى باز گشتن ما ، از اين روش غلط ، از روى بردبارى ، انتظار كشيد و فرصت داد . وَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي دَلَّنا 1 عَلَى التَّوْبَةِ الَّتِي لَمْ نُفِدْها 2 إِلّا مِنْ فَضْلِهِ ، فَلَوْ لَمْ نَعْتَدِدْ 3 مِنْ فَضْلِهِ إِلّا بِها لَقَدْ حَسُنَ بَلاؤُهُ عِنْدَنا ، وَ جَلَّ 4 إِحْسانُهُ إِلَيْنا ، وَ جَسُمَ 5 فَضْلُهُ عَلَيْنا ، فَما هَكَذا كانَتْ سُنَّتُهُ 6 فِي التَّوْبَةِ لِمَنْ كانَ قَبْلَنا ، لَقَدْ وَضَعَ 7 عَنَّا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ ، وَ لَمْ يُكَلِّفْنا إِلّا وُسْعاً 8 ، وَ لَمْ يُجَشِّمْنا 9 إِلّا يُسْراً 10 ، وَ لَمْ يَدَعْ 11 لِاحَدٍ مِنَّا حُجَّةً وَ لا عُذْراً 12 . لغت : 1 - راهنمائيمان كرد ، 2 - نيافتيم ، 3 - نشماريم ، 4 - ارزشمند است ، 5 - بزرگ است ، 6 - شيوهء او ، 7 - برداشته ، 8 - توانائى ، 9 - از ما نخواسته ، 10 - آسان ، 11 - ترك نكرد ، 12 - بهانه‌اى . معنا : و سپاس مخصوص خدائى كه ما را به توبه راهنمائى كرد و زمينه باز گشتن را بر ما فراهم ساخت و به اين كار جز ، فضل و بزرگواريش دليل ديگرى نيافتيم ، پس اگر از نيكى و محبتش ، فقط همين توبه را در نظر بگيريم ، امتحاناتش پيش ما ، زيبا و نيكو ، و احسانش بر ما ارزشمند ، و كرم و فضلش در حق ما بزرگ مىباشد ، زيرا روش او در مورد توبه با پيشينيان چنين نبوده ( مانند قوم بنى اسرائيل . . . ) و بدون شك تكاليف سختى كه بيشتر از توان بود ، آنها را از ما برداشت و به مقدار توانائيمان مكلف ساخت ، و جز در خور امكان ما ، از ما تكليف نخواست و ما را جز به كار آسان وا نداشته ، و در اين زمينه بر كسى از ما راه توجيه و بهانه را ، باقى نگذاشته است . فَالْهالِكُ 1 مِنَّا مَنْ هَلَكَ عَلَيْهِ ، وَ السَّعِيدُ 2 مِنَّا مَنْ رَغِبَ 3 إِلَيْهِ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ